نظریه بازی و کاربردهای آن

 

نظریه بازی ها (به انگلیسی: Game Theory) زیرمجموعه‌ای از علم ریاضیات است که می‌کوشد با استفاده از طراحی و تحلیل سناریو، رفتارها و نتایج تصمیم گیری موجوداتی را که حق انتخاب دارند، در تعامل با یکدیگر پیش بینی کند.

بعید است بتوانید مثالی کلاسیک‌تر و ساده‌تر از بازی سنگ، کاغذ، قیچی پیدا کنید که مصداقی شناخته شده از این نوع فضای تعاملی باشد‌ (چند بازیگر، چند قانون، حق انتخاب و نتایج مشخص برای هر وضعیت).

نظریه بازی ها می‌کوشد شرایط پیچیده در تعامل حیوانات، انسان‌ها، سازمان‌ها، کسب و کارها، اقتصادها و کشورها را تا حدی ساده کند که بتوان آن بازی پایه یا Basic Game آن تعامل را تشخیص داد.

سپس می‌کوشد با تشخیص گزینه های موجود، منابعی که کمیاب هستند، اهداف و اولویت‌های کسانی که درگیر بازی هستند و قواعد بازی، دستاوردهای بازی و احتمال وقوع هر کدام را تا حد امکان پیش بینی کند.

 

کاربرد های نظریه ی بازی

با توجه به تعریفی که ارائه شد، هر جا که منابع محدود، گزینه های مختلف تصمیم گیری، دستاوردهای متفاوت در اثر انتخابهای متفاوت و امکان همکاری یا رقابت بین بازیگران وجود داشته باشد می‌توان از نظریه بازی ها برای درک و تحلیل بهتر شرایط موجود استفاده کرد.

موارد زیر تنها نمونه هایی از کاربردهای نظریه بازی ها هستند:

 

  1. معاملات بورس اوراق بهادار و واکنش ها و تصمیم های سرمایه گذاران در مقابل تحولات بازار بورس و رفتارها و تصمیم های سایر سرمایه گذاران
  2. تصمیم کشورهای عضو اوپک در مورد تغییر میزان استخراج و فروش نفت و میزان متابعت یا عدم متابعت آنها از سهمیه بندی های انجام شده و توافق شده
  3. رفتار شرکتها در مورد قیمت گذاری محصول در شرایط انحصار یا بازارهای رقابت چندجانبه
  4. تعامل حیوانات با یکدیگر در زندگی اجتماعی (در مورد شکار کردن یا تقسیم دستاوردها و یا حمایت از یکدیگر)
  5. از دیگر کاربردهای نظریه بازیها در امنیت سایبری
  6. یکی دیگر از کاربردهای نظریه بازیها در بحث نظریه اعتماد اجتماعی می باشد.

 

مدل‌سازی و تحلیل راهبردی مناقشه نویسندگان بدافزار و تحلیل گران سامانه‌های امنیتی با استفاده از نظریه بازی

با توجه به گسترش روزافزون فضای سایبر و بروز حملات سایبری به خصوص از طریق بدافزارها، فضای رقابتی بین نویسندگان بدافزارها و طراحان سامانه های امنیتی دفاعی، به وجود آمده است. با مدلسازی مبتنی بر نظریە ی بازی، علاوه بر تبیین و تشریح مسائل، مناقشه ها و فضاهای رقابتی، میتوان به کشف راه حل هایی سازنده ، برای حل بهتر آنها رسید و شرایط مؤثر بر تصمیم گیری بازیگران و رفتار آنها را مدل، تحلیل و پیشبینی کرد.

 

نظریه بازی ها و جایزه نوبل

یازده نفر از کسانی که تا کنون موفق به دریافت جایزه نوبل شده‌اند، در حوزه نظریه بازی ها فعالیت داشته‌اند.

این تعداد بسیار زیاد و کاملاً‌ جالب توجه به نظر می‌رسد و به نقشی که نظریه بازی ها در علوم مختلف ایفا می‌کند اشاره دارد.

امروزه نظریه بازی ها در تحلیل شبکه های اجتماعی هم جایگاه ارزشمندی دارد و به نظر می‌رسد با توسعه شبکه های اجتماعی، به اهمیت آن بیش از پیش افزوده شود.

 

دانشمندان بزرگ نظریه بازی ها

حتی در متن های چند قرن قبل هم (مانند کارهای برنولی)‌ می‌توانید نمونه تحلیل هایی را ببینید که به فضای نظریه بازی ها بسیار نزدیک هستند.

اما اگر بخواهیم دانشمندانی را مطرح کنیم که مستقیماً به نظریه بازی ها پرداخته‌اند و ترمینولوژی آن را توسعه داده‌اند باید از جان نش، جان فون نویمان و اسکار مورگنسترن نام ببریم.

 

منبعی برای یادگیری و آشنایی بیشتر با نظریه بازی ها

یک دیدگاه در “نظریه بازی و کاربردهای آن

پاسخ دهید